Wijn en hoofdpijn: waar komt het vandaan?

Wijn en hoofdpijn worden vaak in één adem genoemd, en veel mensen herkennen het gevoel: een avond met een paar glazen, en de volgende ochtend (of soms al diezelfde avond) een zeurende kop. Maar waar komt die hoofdpijn nu eigenlijk vandaan? Het antwoord is genuanceerder dan vaak wordt gedacht. Sulfiet krijgt vaak de schuld, terwijl andere factoren meestal een veel grotere rol spelen. In dit artikel zetten we rustig op een rij wat er gebeurt, welke stoffen meespelen en welke eenvoudige gewoontes helpen om met meer plezier en minder klachten van een glas wijn te genieten.

Alcohol en vocht: de belangrijkste factor

De grootste oorzaak van hoofdpijn na het drinken van wijn is simpelweg alcohol zelf. Alcohol werkt vochtafdrijvend: het zorgt ervoor dat uw lichaam meer vocht uitscheidt dan u binnenkrijgt. Die lichte uitdroging is een belangrijke aanjager van hoofdpijn. Daarnaast verwijdt alcohol de bloedvaten, ook die in het hoofd, wat bij gevoelige mensen voor een bonkend gevoel kan zorgen. Hoe meer en hoe sneller u drinkt, hoe sterker dit effect.

Het goede nieuws is dat u hier veel invloed op heeft. Door rustig te drinken, voldoende water tussendoor te nemen en niet op een lege maag te beginnen, beperkt u de uitdroging aanzienlijk. Een glas water tussen elk glas wijn is een eenvoudige maar effectieve gewoonte die veel verschil maakt.

Sulfiet: vaak ten onrechte de schuld

Op vrijwel elk wijnetiket staat 'bevat sulfieten'. Veel mensen wijten hun hoofdpijn daaraan, maar dat verband is voor de meeste mensen niet terecht. Sulfiet is een bewaarmiddel dat wijn beschermt tegen oxidatie en bederf, en het zit van nature ook in veel andere producten, zoals gedroogd fruit, waar de hoeveelheid vaak juist hóger ligt dan in wijn. Sulfiet kan bij een kleine groep gevoelige mensen benauwdheid veroorzaken, vooral bij astma, maar het is zelden de oorzaak van klassieke hoofdpijn. Wie wil weten waarom sulfiet wordt toegevoegd en in welke hoeveelheden, leest daarover meer in onze categorie over hoe wijn gemaakt wordt.

Histamine en tannine

Twee andere stoffen worden vaker terecht genoemd. Histamine is een natuurlijke stof die ook in oude kaas en gefermenteerde producten voorkomt, en die bij sommige mensen hoofdpijn of een rood gezicht kan geven. Rode wijn bevat doorgaans meer histamine dan witte wijn, wat deels verklaart waarom mensen vaker zeggen dat juist rode wijn hen parten speelt. Daarnaast zijn er tannines: de stoffen uit de druivenschil en de pitten die rode wijn zijn stroeve, samentrekkende karakter geven. Bij gevoelige mensen kunnen tannines een rol spelen bij hoofdpijn, al verschilt dat sterk per persoon.

Dit betekent niet dat rode wijn per definitie 'slechter' is. Het laat vooral zien dat ieder lichaam anders reageert. Wie merkt dat een bepaald type wijn niet goed valt, kan eens een andere stijl of druif proberen. Juist door bewust te proeven leert u welke wijnen u het beste bevallen. Bij een proeverij komt een brede waaier aan stijlen voorbij, in kleine hoeveelheden, zodat u rustig kunt ontdekken waar uw voorkeur ligt zonder veel te hoeven drinken.

De rol van kwaliteit

Een veelgehoorde ervaring is dat een goed gemaakte wijn 'lichter' valt dan een goedkope bulkwijn. Daar zit een kern van waarheid in. Bij zorgvuldig werk in de wijngaard en de kelder zijn vaak minder ingrepen en toevoegingen nodig, en is de balans tussen alcohol, zuur en fruit beter. Dat maakt een wijn aangenamer om te drinken en nodigt uit tot matiging. De Kasteelhoeve importeert sinds 1999 kwaliteitswijn van kleine wijnboeren en helpt inmiddels meer dan honderdduizend klanten om bewust te kiezen. Waarom kleinschalig werk vaak verschil maakt, leest u in ons artikel over kwaliteitswijn van kleine wijnboeren.

Praktische tips om klachten te voorkomen

Met een paar gewoontes haalt u veel plezier uit wijn zonder de naweeën. Drink rustig en geniet van kleine slokken in plaats van grote glazen. Wissel elk glas wijn af met een glas water. Eet iets bij de wijn, zodat de alcohol langzamer wordt opgenomen. Houd de hoeveelheid bescheiden en luister naar uw lichaam. En schenk uw wijn op de juiste temperatuur, want een te warme rode wijn proeft alcoholischer en zwaarder; daarover leest u meer in ons artikel over de juiste schenktemperatuur per wijnsoort.

Wilt u eens uitgebreid en begeleid proeven welke wijnen u het beste bevallen, boek dan vrijblijvend een proeverij bij u thuis. En wie dieper wil begrijpen hoe alcohol, suiker en tannine een wijn vormgeven, vindt in onze online wijncursus alle achtergrond om bewuster en met meer plezier te genieten.